De training Verborgen Aanwezig, The Experience is voor scholen en professionals die effectief kindermishandeling, pesten, taalontwikkelingsstoornissen, mantelzorg en sociaal-maatschappelijke achterstanden aan willen gaan. Het geeft een duidelijke setting en handelingsperspectief.
Wanneer kinderen zich tijdens het spel veilig voelen, laten juist de kinderen die normaal stil blijven vaak iets van zichzelf zien. Dat vraagt iets van de volwassenen eromheen.
Deze training helpt scholen en teams om gesprekken veilig te begeleiden, signalen aan te gaan en samen verantwoordelijkheid te nemen voor wat zichtbaar wordt van de besproken thema’s.
Hier begon het…
Meer dan 400 professionals nemen deel aan onze congressen over kindermishandeling, pesten, taalontwikkelingsstoornissen, hoogbegaafdheid, mantelzorg en sociaal-maatschappelijke achterstanden. Professionals… ja… die waren er wel. En zeker ze vonden het zeer leerzaam, met name alle ervaringen.
Ondertussen moesten de kinderen om wie het ging gewoon verder. Elke dag opnieuw.
“Dat moet anders kunnen!”
Ik wilde iets maken dat kinderen zelf laat ervaren hoe het is om de ander te zijn. Een ervaring waardoor gesprekken vanzelf ontstaan. Tegelijkertijd werd steeds duidelijker:
als kinderen zich laten zien, moet daar ook zorgvuldig mee worden omgegaan. Een spel openen is één ding.
Een kind echt opvangen de volgende onlosmakelijk verbonden stap.
Resultaat
Verborgen Aanwezig, The Experience groeide uit tot een spel én training voor scholen en professionals die relationeel en systemisch willen werken aan veiligheid, groepsdynamiek en zichtbaarheid binnen de klas.
De training helpt teams om:
– het spel zorgvuldig te begeleiden;
– signalen van kinderen aan te gaan;
– een deur open te zetten waarin kinderen de ruimte krijgen om hun verhaal te delen, of nog voor zichzelf te houden. Het kind heeft en houdt hierin de regie.
– structureel te bouwen aan ontvankelijkheid, veiligheid en verbinding in de groep.
– Een ander zicht neer te zetten op gedrag. Het gaat van ‘ik ben gepest door Jeroen’, naar ‘het gaat niet goed met Jeroen.’
Een kind moet zich eerst veilig genoeg voelen om überhaupt te kunnen leren.
Belangrijk om te weten
Ik kom het spel bewust niet zelf “even spelen” op scholen.
De kracht van het spel zit juist in de relatie die kinderen al hebben met de volwassenen om hen heen. Daarom geloof ik dat het spel het beste werkt wanneer scholen en professionals het zelf leren dragen en begeleiden. Ben je nieuwsgierig geworden? Laat het mij weten, ik vertel je er graag meer over.
Het spel is eenvoudig om te starten.
Wat er onderweg zichtbaar wordt, nodigt uit om verder te kijken.
Ik kom graag langs bij jullie team om het zelf te laten ervaren.
Lees je liever eerst meer? Klap dan hieronder de onderdelen uit, bekijk het filmpje, ontdek hoe een training eruitziet en wat je kunt verwachten.
Stap voor stap help je als begeleider 6 kinderen om zich in te leven in hun eigen personage en achtergrond. De doorleefde en in scene gezette gebeurtenis wordt door de kinderen live besproken. Na een tweede ronde waarin de kinderen een andere rol kiezen willen ‘opeens’ alles van elkaar weten; zowel over elkaars rol als ook over de onderwerpen zelf. Zij delen ook hun persoonlijke ervaringen die daarvoor Verborgen Aanwezig waren.
De ervaringen opgedaan tijdens het uitvoeren van de Experience zorgen bij de kinderen voor de intrinsieke motivatie om zich echt in de ander te willen verplaatsen.
Let op. Indien de Experience ingezet wordt in een klas, dan is het de bedoeling dat élk kind het een keer heeft gespeeld.
Toegepaste Empathie. De verworven handigheid om gericht op zoek te kunnen gaan naar de drijfveer van de ander, met als doel om je in de ander te verplaatsen.
Meerzijdige Communicatie. Een kind wordt zowel zender als ontvanger van een bericht.
Kinderen zijn geïnformeerd en hebben inzicht in hun eigen situatie en in die van de ander.
Kinderen krijgen (nog meer) vertrouwen in de begeleider, aangezien deze laat zien hoe hij/zij met de problematiek omgaat.
Het geeft een zeer bruikbare kapstok om met kinderen in gesprek te gaan, niet alleen direct na het doen van de Experience ook in de maanden daarna.
| Verbetering vóór en direct na het spelen van The Experience bij kinderen | Verschil (10-puntsschaal) |
|---|---|
| Ik weet hoe het is om mij te verplaatsen in een ander | +2,4 |
| Het is belangrijk dat ik nieuwsgierig ben naar de reden van het gedrag van iemand | +1,9 |
| Ik weet wat ik moet doen om mij te verplaatsen in een ander | +1,7 |
| Ik weet hoe ik mij in moet leven in een ander | +1,5 |
| Score | |
|---|---|
| Mijn vertrouwen in de juf/meester/begeleider is gegroeid | 8,3 |
| Mijn vertrouwen in mijn groepsgenoten is gegroeid | 7,8 |
| Ik ken mijn klasgenoten beter | 8,1 |
| Ik heb gemerkt dat je de ander veel beter snapt als je zijn/haar rol hebt gespeeld | 8,9 |
| Hoe vond je het om te doen? (1 = helemaal niet leuk, 10 = erg leuk) | 9,8 |
| Hoe nuttig vond je het om te doen? (1 = helemaal niet nuttig, 10 = erg nuttig) | 9,6 |
| Vraag | Verschil (10-puntsschaal) |
|---|---|
| Ik heb een band met de kinderen | +2,2 |
| Ik weet wat de aanleiding bij de kinderen in de groep is voor hun gedrag | +4,4 |
| Ik heb bruikbare tools om kinderen te helpen als zij bij mij komen met een conflict | +2,2 |
Het gaat erom dat kinderen zich gevoelsmatig verplaatsen in de ander. Dit doen zij door verschillende rollen (met onderliggend verschillende thema’s) te spelen. Kinderen snappen hierdoor het perspectief van de ander. Er gaat echt een lichtje aan bij de kinderen. Hierdoor kunnen zij zich (ook later in hun leven) beter verplaatsen in een ander. De kinderen zelf ervaren het doen van The Experience als volgt: ‘leuk, leerzaam, nuttig, helpend in de omgang’. Zij voelen zich gesterkt en worden zich bewuster van de overwegend goede intentie van anderen. Door deze preventieve aanpak te implementeren in het onderwijs, zal het resultaat voor het verdere leven van deze jeugd heel groot zijn.
De kosten zijn gelijk aan een groepstraining. Voor de training van Verborgen Aanwezig, The Experience investeer je één dagdeel.
Per 6 kinderen is de tijdsduur van de uitvoering ongeveer anderhalf – een kleine twee uur. De Experience levert veel gespreksstof op met en bij de kinderen.
Na het spelen van de Experience met kinderen, is het goed mogelijk om het na een bepaalde periode nogmaals te spelen. Er zijn immers nog altijd 4 andere rollen voor het kind om te verkennen.
Verborgen Aanwezig, The Experience is zo gemaakt dat je het, na enig oefenen samen met collega’s, zelfstandig uit kunt voeren. Ervaring leert dat het effectiever is om gebruik te maken van de team training. Dit is sneller en effectiever dan zelfstudie. Na de training van een dagdeel is het direct op de eigen werkvloer in te zetten. Voor een training geldt: minimaal 6 deelnemers en maximaal 12 deelnemers.
Bij een training zit o.a.:
– Uitleg over de achtergrond en het theoretisch kader (Bateson)
– Zelf ervaren hoe het is om meegenomen te worden in deze Experience.
– Extra oefeningen. Deze oefeningen zijn bijzonder geschikt om ook zelf met jouw eigen groep kinderen te doen. Dit kan als opwarmer, of juist als reminder een paar weken achteraf.
– De gelegenheid om alle vragen te stellen die er leven.
– Uitleg over uitvoeren van vóór en na evaluatie.
Als de Experience in de klas ingezet wordt dan is het essentieel dat alle kinderen een keer de Experience gedaan hebben. Speel het steeds met zes kinderen per groepje, totdat je de hele klas gehad hebt.
Alleen het groepje doen waarbij je écht graag een gedragsverandering wilt zien het laten spelen, werkt veel minder effectief. Je voorkomt hiermee ook stigmatisering. Daarnaast levert het onder de kinderen gespreksstof op en is er, als iedereen is geweest, een mooi klassen gesprek te voeren.
Het is ook mogelijk om het in familieverband te spelen, bijvoorbeeld in de hulpverlening. Vraag indien nodig het gezin dan om voldoende mensen voor alle 6 rollen ‘aan te leveren’, zodat het gespeeld kan worden. Hoewel niet iedereen van het gezin zal vallen in de leeftijdscategorie 10-13 jaar, blijven de werkende mechanismen achter het spel van kracht.


De Experience zet zich in om de Duurzame Ontwikkelingsdoelen 3 en 4 te faciliteren. Er is minder tijd en energie nodig voor zaken die voor de ontwikkeling kinderen niet essentieel of zelfs destructief zijn. Er is zo meer aandacht voor welbevinden en openstaan voor onderwijs.
Het spelen van Verborgen Aanwezig zorgt bij kinderen voor een verschuiving van externe motivatie naar interne motivatie, die direct zichtbaar is. Kinderen vinden het zó leuk én leerzaam dat ze niet willen stoppen en het liefst alle verschillende rollen en thema’s willen verkennen.
De combinatie van expressie, zeer relevante thema’s en intrinsieke motivatie zorgt voor een groot leereffect en daarmee voor de benodigde gedragsverandering. Er komt niet iemand even een ‘kunstje’ doen met de kinderen om daarna weer te vertrekken.
Leerkrachten krijgen door Verborgen Aanwezig, The Experience meer zicht op mogelijke verklaringen voor het gedrag van leerlingen, ervaren een betere band met hen en kunnen conflicten meer ontspannen hanteren.
Daarnaast is de aanpak duurzaam, omdat de benodigde expertise direct aan de leerkracht wordt overgedragen en daarmee binnen de school beschikbaar blijft.
The Experience sluit aan bij de natuurlijke leergierigheid van leerlingen en stimuleert oprechte interesse in de ander — zelfs wanneer het gedrag van die ander niet aantrekkelijk is en/of daar niet direct toe uitnodigt.
Hierdoor worden kinderen weerbaarder, maken zij meer gebruik van hun eigen kracht en staan zij positiever tegenover hun klasgenoten. Juist doordat zij meer op zoek gaan naar de intentie en achtergrond van hun leeftijdsgenoten.
Verborgen Aanwezig, The Experience laadt op 5 van de 11 vaardigheden.
Communiceren. We snappen als groep dat we een meningsverschil niet konden oplossen toen we elkaars drijfveren nog niet begrepen en toen iedereen nog slechts zijn eigen perspectief had. De invloed van de context op de uitingen en het gedrag van elk individueel wordt zichtbaar gemaakt.
Samenwerken. We herkennen als groep de verschillende rollen die we allemaal in het leven hebben. Zowel de eigen rollen als de rollen van de ander. Sommigen hiervan zijn verborgen aanwezig. We gaan begrijpen wat maakt dat de ene rol meer op de voorgrond treedt dan de ander. We leren van elkaar door met elkaar de interactie aan te gaan.
Sociale & culturele vaardigheden. We begrijpen niet alleen de achtergrond van ons eigen gevoel en onze eigen opvattingen. We zijn ook in staat om ons door inspanning, te verplaatsen in de achtergronden van onze leeftijdsgenoten, zodat we ook hun gevoel en opvattingen kunnen begrijpen en accepteren. Het is goed mogelijk om ons in te leven in de ander, we zijn de ander immers zojuist geweest. Belangstelling voor de ander zorgt voor kunnen reflecteren over de verschillende gevoelens en opvattingen in de groep.
Kritisch denken. Durven onderzoeken van eigen denken én zo nodig bijstellen is iets dat we leren tijdens het doen van Verborgen Aanwezig, The Experience. Het kritisch denken moedigt ons aan om altijd meerdere bronnen te gebruiken in plaats van één en om je te verplaatsen in de persoon of de organisatie waar informatie of gedrag vandaan komt. Kritisch denken helpt ons door ons te waarschuwen niet te snel een mening te vormen op basis van incomplete informatie. Iets dat we maar al te snel doen. Ben je wel goed genoeg geïnformeerd als je alleen uitgaat van je eigen beleving, achtergrond en standpunten? Verborgen Aanwezig, The Experience ondersteunt kinderen in het nieuwsgierig zijn naar de ander en zo begrip te creëren.
Creatief denken. Door het doen van Verborgen Aanwezig, The Experience gaan kinderen zelf oplossingen bedenken voor hun eigen problemen, de problemen van de ander. Belangrijker nog, zij zullen meer open staan voor de hulp van de ander en ook gemakkelijker laten zien met welke problemen zij zelf aan het worstelen zijn, opdat zij hulp kunnen krijgen.
Verborgen Aanwezig, The Experience is voor iedereen die met kinderen werkt in de leeftijd van 10-13 jaar, in klassenverband of in groepsverband.
Kinderen in de basisschool groepen 7 en 8 en 1e klas middelbare school en alle leerkrachten/ mentoren/ Intern Begeleiders (IB-ers)/ zorgcoördinatoren.
Benieuwd hoe het er in de praktijk aan toegaat?
In dit filmpje zie je hoe kinderen het spel spelen: Zo krijg je een indruk van de energie, de interactie en wat het in beweging brengt.